Bedrijven verwachten van hun medewerkers vandaag dat ze communicatievaardig zijn. Vormt “goeiedag, glimlach, tot ziens en bedankt” daarvoor niet de basis? Maar zelfs die elementaire beleefdheid is blijkbaar soms zoek in de relaties op het werk. Een begroeting, een vriendelijk woordje worden dan uitzonderlijke gebeurtenissen, alsof we ons neergelegd zouden hebben bij een gebrek aan wellevendheid en respect in onze dagelijkse professionele verhoudingen.
Volgens specialist Bernard Porot onderschatten kaderleden vaak het belang van beleefdheidsregels. “Terecht of ten onrechte lijken bepaalde bedrijfsleiders ervan uit te gaan dat ze ‘vrijgesteld’ zijn gewoon omdat ze baas zijn. Maar wellevendheid is geen overbodige luxe, zeker niet op een lager hiërarchisch niveau...”
Beleefdheid, een volwaardige competentie
Met andere woorden, beleefdheid zou een bijkomende bescherming bieden in een bedrijfswereld waar het behoud van zijn job talent en energie vergt. Het probleem is niet zozeer te weten of men een handkus dient te geven aan een meisje op de paardenrenbaan, maar wel om aan te voelen welk gedrag men aanneemt in de omstandigheden die zich in het leven van een onderneming voordoen en vooral in de verhoudingen tussen werknemers, kaderleden en directeurs. Een gebrek aan wellevendheid kan schadelijke gevolgen hebben, ook zonder dat de professionele competentie stricto sensu in twijfel wordt getrokken.
Grofheid, een contraproductieve houding
Steeds meer werknemers betreuren dat hun hogeren zich beleefd voordoen “op bezoek” of voor een derde, terwijl ze vervallen in een groffe houding “in de familie”, dit wil zeggen in hun eigen onderneming. Zo kan een grote baas zich in werkelijkheid gedragen als een kleine chef.
“Vroeger hadden werknemers het fysiek zwaar op hun werk, vandaag gaat het in onze westerse economieën vaak om psychische en relationele belasting op het werk,” aldus gedragsexpert Boris Cyrulnik. “Het gaat vaak om onverkapt sadisme vanwege kleine chefs die er dagelijks plezier in scheppen hun ondergeschikten te kleineren: “Tja, u bent te laat omdat uw zoon in het ziekenhuis ligt, maar daar kan ik toch niet aan doen” of “blijkbaar is uw begripsvermogen nogal beperkt”. In de privé, maar ook in het publiek komen deze constante vernederingen, bedreigingen, misprijzen, arrogantie blijkbaar niet zelden voor. En dat put werknemers uit. Het is bewezen dat de twee belangrijkste oorzaken voor ongelukkige medewerkers te vinden zijn in vernedering en uitsluiting. Kleine chefs die zich daaraan bezondigen, moeten zo snel mogelijk gestopt worden. Er moet hen uitgelegd worden dat ze op een dag zullen betalen en dat ze de efficiëntie van hun team en van hun onderneming schade toebrengen. Iemand die zich vernederd voelt, wordt minder productief. In de onderneming moet een relatiestijl tot stand komen die ik gewoon beleefdheid zou willen noemen. Het valt mij altijd op in Québec, Zweden of Finland hoe beleefd en efficiënt de relaties op het werk zijn. Iedereen let voortdurend op om zijn gesprekspartner niet te kwetsen en toch de dingen te zeggen zoals ze zijn, maar zonder te vernederen.”
Een greep uit de ergernissen die de hiërarchische tiran kan teweegbrengt
- Het bureau van een medewerker autoritair binnenvallen, zelfs al staat deze persoon veel lager in de hiërarchie.
- Vriendelijkheid en verwijten afwisselen voor een ja of een nee, bij voorkeur op een indirecte manier.
- In een bureau binnenvallen en kort en droog een paar woorden toewerpen zonder aandacht te schenken aan de bezoeker die aanwezig is in de kamer.
- De sympathieke baas uithangen door op de bureaus te gaan zitten en een paar mopjes te vertellen met als ondertoon “ik bepaal hier wanneer er even niet gewerkt wordt”.
- Verstrooid een voorwerp van het bureau van een medewerker pakken en ermee spelen.
- Energiek in de papieren van iemand anders rommelen (secretaresse incluis).
- Zijn secretaresse behandelen als een serveuse.
- Onder het voorwendsel dat men zelf een werkbeest is, een loopje nemen met de werkuren van de anderen (bij voorbeeld een vergadering beleggen om 18u30).
Uit den boze: snobisme van geveinsde familiariteit
De golf van het systematisch tutoyeren wordt vandaag bij voorbeeld in vraag gesteld. Geforceerd familiair zijn staat volgens specialisten van de etiquette gelijk aan onbeleefdheid. Hierdoor wordt immers een overgangsfase overgeslagen, de toenadering tot de ander die nochtans noodzakelijk is om een gedoseerd taalgebruik en de gewenste familiariteit aan te nemen. Volgens Sophie de Menthon “is een van de relationele risico’s van onze tijd de “verkrachting” van de sympathie. De verkrachters zijn hier meestal extreem hartelijke persoonlijkheden die zich om de hals van de anderen werpen, ervan overtuigd dat meteen elke afstand achterwege laten de beste waarborg is voor een goede verstandhouding”. |
Bronnen :
- « Business oblige », Sophie de Menthon, InterEdition
- « Le Dico des Codes dans l’entreprise », Christophe Charpentier, Hors Collection
- « Savoir-vivre en affaires », Daniel Porot, Les Editions d’Organisation
- http://www.betterworkplacenow.com
- «Le savoir-vivre en affaires, Bernard Porot », Editions d'organisation
- Le Savoir-Vivre : guide pratique des bons usages d'aujourd'hui, Sabine Denuelle, Larousse.
- « Business Class », Editions d'organisation
- Magazine « L’Expansion »
|
|
