Waarden, de nieuwe bakens voor de onderneming ?

De golf van fusies en overnames en de groeiende actieperimeter van ondernemingen brengen mentaliteitswijzigingen met zich mee. Binnen de nieuwe structuren zijn werknemers op zoek naar houvast. Ook de opmars van dienstenondernemingen bevordert het ontstaan van waarden omdat de menselijke en relationele dimensie integraal deel uitmaakt van hun dienstenaanbod.

Intelligentie mobiliseren rond gedeelde doelstellingen
« In een wereldwijde strijd waarbij kosten moeten worden verminderd en prestaties opgevoerd, spitsen ondernemingen zich toe op de ontwikkeling van interactieve intelligentie rond gedeelde doelstellingen veeleer dan op het accumuleren ervan. Om daarin te slagen moeten ze kunnen rekenen op gemotiveerde mensen die hun bijdrage willen leveren tot het succes van de onderneming. En daarvoor heeft de onderneming waarden nodig, » zo verklaarde Hervé Serieyx onlangs in het vakblad Entrepresse.

Duurzame ontwikkeling verwerkt in operationele waarden
Waarden zijn geïnspireerd op de grote principes van duurzame ontwikkeling en ze vormen concrete bakens die de spelers binnen een onderneming wegwijs maken. Ze fungeren als referentie waaraan iedereen de zin van zijn inbreng en van zijn professioneel functioneren kan toetsen. Het principe van de optimalisering van middelen bij voorbeeld, zou geconcretiseerd kunnen worden door

1. « flexibiliteit » : de juiste persoon op het juiste moment; de juiste service, het juiste tempo...
2. « kwaliteit » : voortdurende verbetering van de toegevoegde waarde, van de ergonomie van producten en diensten, rekening houdend met hun operationele omgeving...
3. de waarde « leefmilieu » : dematerialisering van informatie (alleen het strikt noodzakelijke printen op papier, recto-verso gebruik van papier aanmoedigen), het gebruik van gerecycleerde materialen en het sorteren van afval aanmoedigen, een mobiliteitsplan opstellen...

Het voorbeeld komt uit de hemel
Waarden zijn vergelijkbaar met de regels aan de hand waarvan vogels zich groeperen. Zij vliegen in groep door de lucht als één vogel. Ze gedragen zich als één enkel samenhangend geheel, dalend, stijgend, duikend en landend, alsof ze dezelfde bevelen opvolgden. Op basis van computersimulatieprogramma’s werd ontdekt dat de door vogelzwermen gevolgde regels gedragsregels zijn die op elke afzonderlijke vogel van toepassing zijn. De regels zijn eenvoudig. Elke vogel tracht een minimale afstand te behouden op zijn buren, te vliegen tegen dezelfde snelheid, zich te richten op het zwaartepunt van de vogels naast hem en zich te verwijderen van vaste voorwerpen. Deze gedragsregels zijn waarden die de vogels volgen wanneer ze zich als een samenhangend geheel gedragen. Wanneer elke afzonderlijke werknemer de waarden van de onderneming volgt, dan worden de werknemers een samenhangend geheel, net als een zwerm vogels. Het vertrouwen is groot omdat iedereen hetzelfde credo aanhangt.

Iedereen zijn opdracht
Het volstaat niet om waarden af te kondigen opdat ze bijgetreden zouden worden. Om een reële impact te bewerkstelligen, moeten ze geïntegreerd worden in het dagelijks management. Ze moeten concreet doordringen binnen elk team van de onderneming en afgestemd worden op de lokale context. Innovatie brengt niet dezelfde doelstellingen met zich mee naargelang men kaderlid of medewerker op het terrein is. Hetzelfde geldt voor verantwoordelijkheidszin, respect voor het leefmilieu, enz.

De « Top 10 » van de waarden op internationaal niveau
Enquête door het bureau Wellcom  bij de 3.236 ondernemingen die hun waarden formaliseerden in 12 landen (Duitsland, Spanje, Finland, Frankrijk, Hongarije, Italië, Noorwegen, Nederland, Polen, Groot-Brittannië, India en Verenigde Staten).