| Het gaat niet om amusement of gezelschapsspelen,
maar om vruchteloze spelletjes. Ze zijn niet alleen
het voorrecht van doorgewinterde manipulatoren,
maar hebben vooral te maken met slechte relationele
gewoonten die bij iedereen terug te vinden zijn.
Deze spelletjes zijn makkelijker waar te nemen
bij anderen dan bij zichzelf. Besef dat als u
gewaar wordt dat iemand met u speelt, de kans
bestaat dat hij hetzelfde ervaart in de andere
richting.
Spelen tegen de verveling
In de meeste bedrijven is het best mogelijk dat
het doorsnee team meer dan vijftig procent van
zijn tijd doorbrengt met min of meer nutteloze
en improductieve spelletjes. Die spelletjes zijn
niet noodzakelijk kwaadaardig. Ze zijn soms erg
subtiel, nauwelijks waarneembaar, gespeeld met
finesse en humor. Dit soort spelletjes is niet
echt schadelijk, maar meestal een manier om de
verveling te verdrijven of om druk af te laten.
Sommigen spelen in het kader van steriele en banale
relaties. Ze doen het al zo lang dat ze niet meer
zonder kunnen. Voor deze collega’s, gekend
om hun slecht karakter, cynisme of chronisch defaitisme,
is spelen de normaalste zaak, een oude gewoonte
of ritueel dat zijn betekenis verloren heeft.
In al deze gevallen, alleen, met twee of in team
gespeeld, zijn spelletjes indirecte strategieën
gericht op macht, verleiding of passiviteit waarvan
de resultaten onbevredigend, onnuttig en onefficiënt
zijn.
Spelletjes en rolpatronen
Een van de eenvoudigste manieren om het begrip
spel te benaderen is de studie en het begrip van
de verschillende rolpatronen van de spelers :
het slachtoffer, de redder, de verleider, de toeschouwer.
Deze vier rolpatronen worden vaak afwisselend
ingevuld door de spelers. Laat ons bij voorbeeld
kijken naar de slachtofferrol die aan de basis
ligt van vele passiviteitspelletjes. Waaraan herkent
men een speler die in de underdogpositie kruipt
?
Professionele slachtoffers provoceren, ergeren
en vervolgen op een zekere manier om op hun beurt
vervolgd, benadeeld, geslagen of vernederd te
worden. Andere slachtoffers trachten relaties
te ontwikkelen met redders : ze maken fouten,
plaatsen zich in moeilijke situaties, zoeken hulp,
laten zich beklagen en... redden.
Spelletjes zijn een manier om van zijn
omgeving erkenning en aandacht te krijgen. Die
aandacht kan eenvoudig en direct zijn, indien
de zaak op het niveau van twee personen blijft.
Het is ook mogelijk om aandacht te krijgen door
later tegen een derde persoon te praten over een
Spel, zich daarbij als slachtoffer te profileren
en zodoende medeleven op te wekken. Sommigen slagen
er niet in aandacht te krijgen via opbouwende
professionele successen, ze nemen geen genoegen
met positieve en intieme relaties met anderen.
Een spel is een manier om sociaal en intens te
bestaan, zelfs als is het op een negatieve manier.
Het spel is een existentiële bevestiging
in ondernemingen of organisaties die te administratief
zijn geworden, waarbij het gedemotiveerde kader
en het ontnuchterde personeel zonder motivatie
of visie werken. Als men eenmaal het doel van
zijn werk verloren heeft, blijft er nog maar één
manier over om betekenis te geven aan zijn bestaan,
namelijk indirecte en negatieve strategieën.
Spelletjes zijn een manier om verdoken
doelstellingen te bereiken. De verdoken
doelstelling van een spel kan eenvoudigweg een
manier zijn om zich te beschermen, de aandacht
af te leiden, hulp te krijgen zonder het te hoeven
vragen, maar door de ander schuldgevoelens te
bezorgen, enzovoort. De verdoken doelstelling
van spelletjes ligt aan de basis van de indirecte
en oneerlijke aard, de « manipulatie ».
Bibliografie
« Jeux de manipulation : petit traité
des stratégies d’échec qui
paralysent nos organisations », Alain cardon,
Les Editions d’Organisation
« Des jeux et des hommes », Eric Berne,
Seuil
« Faites vous-même votre malheur »,
Paul Watzlawick, Seuil |
|
