De uitkomst van de spelletjes is voorspelbaar
Na afloop van een spel zeggen de protagonisten :
« ik was ervan overtuigd », «
ik had het wel zien aankomen... », «
zie je wel ». De aandachtige entourage is
zich intuïtief bewust van wat er gaat gebeuren
vanaf de eerste zetten van de tegenspeler. Soms
hoort men dan « kijk daar, hij is weer vertrokken
», « heeft hij niets anders te doen
?».
Spelletjes zijn repetitief
In sommige werkomgevingen zijn spelletjes zo repetitief,
op zoveel hiërarchische niveaus, dat ze regelmatige
en voorspelbare rituelen worden die niemand nog
verbazen. Wanneer op termijn de rollen van eenieder
voorspelbaar zijn, wanneer de posities duidelijk
zijn, dan weet iedereen hoe en met wie zich te
verhouden met een maximale voorspelbaarheid.
Spelletjes eindigen slecht, vaak met
een onverwachte wending. Dat is de uiteindelijke
negatieve winst. Voor alle protagonisten gaat
het einde van een spel gepaard met negatieve gevoelens
van spanning en ongemak. Dit negatieve gevoel
kan meerdere uren blijven nazinderen. Het gaat
vaak gepaard met spanningen in de stijl van «
ik had het moeten zeggen... » of «
hij moet zich voortaan maar gedragen ».
Dit negatieve gevoel is wederzijds in die zin
dat alle partners van een spel het delen. Dit
fenomeen ligt wellicht aan de basis van eindeloze
wraakreacties of familievetes waarbij alle protagonisten
baden in een gemeenschappelijke en negatieve energie
die zichzelf in stand houdt, soms van generatie
op generatie.
Spelletjes worden zelden bewust gespeeld.
Dezelfde spelstrategieën worden onvermoeibaar
herhaald door dezelfde personen, maar niemand
lijkt zich ervan bewust of ze te herkennen. In
werkelijkheid zijn de spelers vaak ongelukkig
vast te stellen dat ze er niet in slagen te ontsnappen
aan deze op mislukking uitdraaiende strategie
waarvan ze zich in beperkte mate of te laat bewust
worden.
Hoe een spel afwenden ?
Geen pasklaar antwoord om een manipulatiestrategie
te ontzenuwen. Gebruik uw gezond verstand, intuïtie
en humor. Indien u zich meegesleept voelt in een
spiraal van slechte wil, aarzel dan niet om kort
op de bal te spelen door gewoon te zeggen : «
Laat ons stoppen met spelen : wat is het (echte)
probleem en hoe lossen we het op ». Als
iemand tracht om uw energie op een negatieve manier
af te leiden, reageer dan door hem als redder
te positioneren : « Ik stel je openheid
erg op prijs en zou van uw ervaring gebruik willen
maken om het probleem dat je aanhaalt op te lossen...
». Indien u geconfronteerd wordt met een
doorgewinterd slachtoffer, vermijd dan voortdurend
de rol van redder te spelen door verantwoordelijkheden
en problemen op u te nemen die de uwe niet zijn.
Met andere woorden : houd de hete aardappel niet
bij u. Als u het slachtoffer tegenover u werkelijk
wilt helpen, doe dan niet mee dan 50% van zijn
werk.
Hoe spelletjes
doen eindigen ?
Om uit het raderwerk te stappen
van manipulatiespelletjes waaraan u dreigt
deel te nemen, kunt u zich de volgende vragen
stellen :
-
Aan welk machtspel
of bedrieglijk spel neem ik zelf deel
?
-
Wat is mijn verborgen
doel ?
-
Wat zijn de voordelen
?
-
Wat zijn mijn rollen
en in welke omstandigheden moet ik ze
spelen ?
-
Welke verantwoordelijkheid
wou ik ontvluchten of opnemen ? Waarom
?
-
Wie is de eventuele
zondebok van de spelletjes waaraan ik
deelneem ? Welke rol speelt hij en waarom
?
|
Bibliografie
« Jeux de manipulation : petit traité
des stratégies d’échec qui
paralysent nos organisations », Alain cardon,
Les Editions d’Organisation
« Des jeux et des hommes », Eric Berne,
Seuil
« Faites vous-même votre malheur »,
Paul Watzlawick, Seuil
|
|
