| Wij zijn geprogrammeerd om angst
te hebben !
Iedereen van ons draagt in zich een vanaf de kinderjaren
verworven cultuur. Het gaat om een manier van
denken, voelen en handelen die ons ingegeven werd
door onze familiale en sociale omgeving. Deze
« mentale programmering » is meestal
onderbewust, maar conditioneert met name onze
behoefte om onzekerheid in min of meer belangrijke
mate te beheersen.
Die behoefte aan controle refereert aan de manier
waarop leden van een samenleving risico benaderen.
Sommige culturen bevorderen risicobereidheid,
andere risicoafkeer.
Geert Hofstede stelde vast dat in samenlevingen
met een geringe beheersing van onzekerheid, individuen
een natuurlijke neiging hebben om zich relatief
veilig te voelen. In samenlevingen met een sterke
beheersing van onzekerheid, in België bij
voorbeeld, wordt individuen aangeleerd om de toekomst
veilig te stellen en de bevolking vertoont een
hogere graad van angst die zich kan uiten in nervositeit,
emotionaliteit of agressie.
Onder de landen met een sterke controle van onzekerheid
: de landen met een Latijnse cultuur, zowel in
Europa (Frankrijk, België, Italië, Spanje)
als in Amerika (Mexico, Colombia, Venezuela, Peru,
Chili, Argentinië), en Japan.
Onder de landen met een geringe controle van onzekerheid
: de Scandinavische en Angelsaksische landen,
Zuidoost-Azië, de ontwikkelingslanden zoals
India en de Afrikaanse landen.
In landen met angst voor de toekomst leggen godsdiensten
de nadruk op absolute zekerheden.
In landen die onzekerheid over de toekomst aanvaarden,
worden gemakkelijker persoonlijke risico’s
genomen. In deze landen heeft persoonlijke ontwikkeling
te maken met het nemen van initiatief, in de eerste
categorie van landen veeleer met het verwerven
van zekerheid.
Individuen uit Angelsaksische culturen
groeien op met ‘het maken’ en ‘vrij
initiatief’. Zij kenmerken zich door een
geringe controle van onzekerheid en vallen onder
de volgende beschrijvingen :
• Weinig stress, onzekerheid aanvaard als
inherent aan het leven ;
• Hard werken is op zich geen deugd ;
• Conflicten en competitie vormen geen bedreiging,
integendeel !
• Wat anders is, is aantrekkelijk ;
• Risicobereidheid ;
• Zo weinig mogelijk regels ;
• Motivatie door de wil om te slagen, evenals
de behoefte aan waardering en integratie.
Individuen uit Latijnse, monarchistische en katholieke
culturen kenmerken zich door een sterke controle
van onzekerheid en vallen onder de volgende beschrijvingen
:
• Frequente stress en angstgevoelens
;
• Plichtsbewust hard werken ;
• Men kan zijn emoties en agressie uitdrukken,
maar weldoordacht ;
• Conflicten en competitie leiden tot onvoorspelbare
en dus ongewenste situaties ;
• Wat anders is, is een bedreiging ;
• Regels zijn noodzakelijk, zelfs als ze
ondoeltreffend zijn ;
• Motivatie door de behoefte aan zekerheid,
evenals waardering en integratie
Geert HOFSTEDE*
Nederlander, geboren in 1928, professor antropologie
van de organisaties en internationaal management
aan de Universiteit van Limburg in Maastricht
(Nederland) en Directeur van het Institute voor
Research on Intercultural Cooperation (IRIC) van
de Universiteit van Tilburg. Voerde uitgebreid
onderzoekswerk op het domein van nationale culturen
en organisaties.
|
|
