Wat is volgens u de belangrijkste
oorzaak van psychische problemen bij uw patiënten
?
Ik denk dat velen onder ons zonder het te beseffen
lijden onder de allesoverheersende narcistische
cultuur. Prestaties en volmaaktheid worden op
alle vlakken opgehemeld. De kloof tussen het ideale
en het reële maakt dat mensen vrijwel voortdurend
in een depressieve toestand worden gedwongen tegenover
zichzelf. We gaan dan onszelf in ons binnenste
verwijten dat we niet beantwoorden aan het beeld
dat de maatschappij ons oplegt. Het is ook moeilijk
om tegen deze tendens in te roeien, om te leren
omgaan met zijn onvolmaaktheden, fysiek met name,
zonder te trachten ze te verbergen.
Zelfs welzijn wordt ons van buitenaf opgelegd.
Sommige gaan over zichzelf nadenken op basis van
criteria die door anderen worden opgelegd. En
dan wordt het moeilijk om zin te geven aan zijn
bestaan. Volgens mij zijn er te veel psychologen
en te weinig filosofen.
Wat is volgens u het typische raderwerk
van stress en depressie ?
Ik herinner mij een patiënt die recent promotie
kreeg in zijn bedrijf en die mij kwam raadplegen
onder druk van zijn gezinsleden die zich zorgen
maakten over zijn prikkelbaarheid en over zijn
gewichtsverlies. Tijdens het eerste gesprek trachtte
hij zijn kwaal te banaliseren en vroeg hij mij
een middel tegen de slapeloosheid die volgens
hem de oorzaak van zijn probleem was. Naarmate
hij mij zijn problemen uitlegde, ging hij snel
beseffen dat hij misschien niet over de managerscapaciteiten
beschikte die van hem verwacht werden. Hij ondervond
grote moeilijkheden om zijn team van zijn beslissingen
te overtuigen en hij besteedde veel tijd aan het
bedenken van scenario’s om conflicten te
vermijden. Resultaat : hij bracht weekends opgesloten
in zijn bureau door, zijn kinderen durfden hem
nauwelijks nog aanspreken en zijn vrouw vond hem
onleefbaar en angstig tijdens de schaarse vrije
momenten die hij zich toestond. Dit geval is een
perfecte illustratie van de meest courante symptomen
van een depressie. Het cruciale aspect is hier
de moeilijkheid voor de patiënt om toe te
geven dat zijn probleem ernstig is en dat hij
zijn leven moet bijsturen.
Slapeloosheid blijft duidelijk een van
de eerste signalen dat er iets fout loopt ?
Ja en neen. Ook slaap wordt door onze samenleving
geïnstrumentaliseerd. « Goed slapen
» wordt ons als het ware een dwangmatigheid.
Dat leidt tot een overmatig gebruik van slaapmiddelen.
Die kunnen wel nuttig zijn, maar hebben ook een
aantal bijwerkingen voor ons welzijn. Sommige
stoffen hebben een verdovend effect dat een pseudo-slaap
van mindere kwaliteit veroorzaakt omdat de voor
ons psychologisch evenwicht noodzakelijke droomfasen
verstoord worden. Wij maken van de hospitalisatie
van bepaalde patiënten gebruik om uit te
leggen dat ze door 3 of 4 moeilijke nachten kunnen
breken met het slaappilletje dat ze al jaren nemen.
Het is ook zo dat niet iedereen evenveel slaap
nodig heeft. Hoe ouder men wordt, hoe korter de
nachten mogen zijn. Daarbij verdient het ook de
voorkeur om in de loop van de dag een dutje in
te lassen.
Wat zijn de eerste tekenen van een psychologische
malaise met verhoogd risico ?
Volgens mij is het eerste teken dat iemand niet
meer met zichzelf geconfronteerd wil worden. Mensen
die zich vervelen zodra ze alleen zijn, lijken
mij kwetsbaarder. Een andere mogelijke indicator
: problemen ondervinden om niets te doen. Alles
zet aan tot actie. Observeer de mensen eens als
je de trein neemt : hoeveel staan er zichzelf
toe om weg te dromen terwijl het landschap voorbijschuift
? Onterecht, want niets doen betekent aanvaarden
om na te denken en te overpeinzen. En dat heeft
niets te maken met tijdverlies.
Interview afgenomen door Isabelle Olivier
|
